Những điểm du lịch tại Phú Thọ

(Thứ 2, 07/04/2014 - 11:17)

(phuthonay) - Phú Thọ là một tỉnh trung du miền núi phía Tây Bắc của thủ đô Hà Nội, nằm cách thủ đô Hà Nội 80 km về Phía Bắc. Phía Đông giáp tỉnh Vĩnh Phúc và thành phố Hà Nội; Tây giáp tỉnh Sơn La; Nam giáp tỉnh Hoà Bình; Bắc giáp tỉnh Yên Bái và tỉnh Tuyên Quang. Phú Thọ là mảnh đất mang đậm bản sắc văn hoá dân tộc gắn liền với lịch sử dựng nước và giữ nước từ thời Hùng Vương với nhiều di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh.

1. Khu di tích Đền Hùng

Đền Hùng là Khu di tích lịch sử văn hoá đặc biệt quan trọng của quốc gia, được xây dựng trên núi Hùng - thuộc đất Phong Châu - vốn là đất kế đô của Nhà nước Văn Lang 4.000 năm trước đây. Toàn bộ Khu di tích có 4 đền, 1 chùa và 1 lăng hài hoà trong cảnh thiên nhiên, có địa thế cao rất ngoạn mục, hùng vĩ, đất đầy khí thiêng của sơn thuỷ hội tụ.

Đền Hùng được xây dựng trên núi Hùng (còn gọi là núi Cả theo tiếng địa phương hay còn có nhiều tên gọi khác nhau: Nghĩa Lĩnh, Nghĩa Cương, Hy Cương, Hy Sơn, Bảo Thiếu Lĩnh, Bảo Thiếu Sơn,…), có độ cao 175 m so với mặt nước biển. Tục truyền rằng, núi Hùng là chiếc đầu rồng hướng về phía Nam , mình rồng uốn khúc thành núi Vặn, núi Trọc, núi Pheo,…. Núi Vặn cao 170m, xấp xỉ núi Hùng. Núi Trọc nằm giữa núi Hùng và núi Vặn, cao 145 m. Ba đỉnh núi: núi Hùng, núi Vặn, núi Trọc theo truyền thuyết là ba đỉnh “Tam sơn cấm địa” được dân gian thờ từ rất lâu đời.

Toàn khu di tích Đền Hùng xưa kia là rừng già nhiệt đới, đến nay chỉ còn núi Hùng là rậm rạp xanh tươi với 150 loài thảo mộc thuộc 35 họ, trong đó còn sót lại một số cây đại thụ như chò, thông, lụ,…và một vài giống cây cổ sơ như kim giao, thiên tuế,..

Từ chân núi, du khách sẽ được chiêm ngưỡng lần lượt các di tích kiến trúc như:

1. Cổng đền

2. Đền Hạ

3. Nhà bia

4. Chùa Thiên Quang

5. Đền Trung

6. Đền Thượng

7. Đền Giếng

8. Đền Tổ Mẫu Âu Cơ

9. Bảo tàng Hùng Vương

vietnamnay.com nhung-diem-du-lich-tai-phu-tho-default 

2. Đền Quốc Mẫu Âu Cơ

Vua Đế Minh phong cho Đế Nghi làm vua ở Phương Bắc, Lộc Tục làm vua ở Phương Nam. Lộc Tục lên ngôi khoảng năm 2879 TCN xưng là Kinh Dương Vương. Kinh Dương Vương truyền ngôi cho con là Sùng Lãm năm 2793 TCN, xưng là Lạc Long Quân, kết duyên với Âu Cơ là con gái của Đế Lai ở động Lăng Dương (nay là huyện Thanh Thủy, Phú Thọ).

Tục truyền rằng, Âu Cơ trở dạ đã sinh được bọc trăm trứng và nở thành trăm người con trai. Khi các con lớn lên, Lạc Long Quân đã nói với Âu Cơ: Ta là giống Rồng, nàng là giống Tiên, thuỷ hỏa khó hòa hợp… . Vì thế, hai vị đã chia 50 người con theo mẹ lên núi, 50 người con theo cha xuống biển để lưu truyền được lâu dài, về sau cả trăm người con đó cùng hai vị đều hóa thần.

Trong 50 người con theo mẹ, người con đầu lên nối ngôi vua, lấy niên hiệu Hùng Vương thứ nhất, đặt tên nước Văn Lang, đóng đô ở Phong Châu, truyền 18 đời vua Hùng, trị vì đất nước trong 2621 năm ( từ năm Nhâm Tuất 2879 TCN đến năm 258 SCN ), trở thành tổ tiên của các tộc người, dòng họ Việt Nam ngày nay.

Mẹ Âu Cơ có lần đã đến vùng đất khi đó là trang Hiền Lương, quận Hạ Hòa, trấn Sơn Tây và cho các con cháu khai hoang, lập ấp, dạy dân cấy lúa, trồng dâu, nuôi tằm, dệt vải. Khi trang ấp ở Hiền Lương đã ổn định, phát triển, Bà Âu Cơ lại cùng các con cháu đi khai phá các vùng đất mới. Sau này, bà đã quyết định trở về sống với Hiền Lương, nơi gắn bó nhất với cả cuộc đời bà. Tương truyền, ngày 25 tháng Chạp năm Nhâm Thìn, Bà Âu Cơ cùng bày tiên nữ đã bay về trời để lại dưới gốc đa một dải yếm lụa. Sau này, nhân dân trong vùng đã dựng lên một ngôi miếu thờ phụng, đời đời hưong khói tưởng nhớ công ơn của bà đối với toàn dân tộc Việt Nam.

Dưới triều vua Lê Thánh Tông năm 1645, vua đã ra chiếu chỉ phong thần, cấp tiền, xây dựng thành Đền Mẫu Âu Cơ như ngày nay, giao cho nhân dân xã Hiền Lương thờ phụng. Thế kỷ 15, triều đình Hậu Lê đã phong sắc và cho xây dựng đền, thế kỷ 19 nhà Nguyễn một lần nữa lại phong sắc công nhận đền Mẫu Âu Cơ.

Ngày 3/8/1991, đền Mẫu Âu Cơ đã được Bộ Văn hóa – Thông tin nước CHXHCN Việt Nam cấp bằng công nhận là di tích lịch sử văn hóa quốc gia.

Đền Mẫu Âu Cơ là một công trình nghệ thuật kiến trúc có giá trị cao với các kết cấu kiến trúc đền chùa cổ, các pho tượng quý như tượng Âu Cơ, tượng Đức Ông, các bức chạm quý và nhiều cổ vật vô giá. Khu vực đền là một mảnh đất hình chữ nhật có chiều dài khoảng 200m và chiều rộng khoảng 150m với tường cao bao quanh.

 vietnamnay.com nhung-diem-du-lich-tai-phu-tho-default

3. Chùa Xuân Lũng

Chùa thường gọi là chùa Xuân Lũng, tọa lạc ở xã Xuân Lũng, huyện Lâm Thao, tỉnh Vĩnh Phú, cách Hà Nội khoảng 120 km. Chùa được khởi dựng vào thời Lý - Trần. Sách Văn khắc Hán Nôm Việt Nam (Hà Nội, 1993) đã tóm lược nội dung khắc trên hai tấm bia đá ở chùa.

Một tấm bia tạo năm 1628 cho biết chùa là nơi cổ tích danh lam bị hư hỏng, nên vào năm 1626, các vị Tín quan, Phú Xuyên hầu Nguyễn Hiếu Dũng, Sĩ Phủ Nguyễn Văn Vị cùng khoảng 70 vị hội chủ hưng công tổ chức trùng tu các tòa thượng điện, thiêu hương, tiền đường, hậu đường, tam quan... Một tấm bia tạo năm 1634, có khắc bài thơ Đường luật 8 câu của Phạm Sư Mạnh năm 1377 nói việc đi kinh lý ở vùng này. Di tích thời Trần còn lại hiện nay là một bệ đá có chiều ngang 3,20m, rộng 1,23m, cao 1,05m làm bằng 52 phiến đá xanh ghép lại, để tôn trí ba pho tượng Tam Thế ở chính điện. Sách Văn hóa dân gian vùng đất Tổ (Vĩnh Phú, 1986) cho biết ông bà Nguyễn Chiên và Nguyễn Nạp đã quyên góp tạo dựng ngày 20 tháng 02 năm Đinh Mão (1386). Chùa đã được Bộ Văn hóa công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia.

 vietnamnay.com nhung-diem-du-lich-tai-phu-tho-default

4. Chùa Phúc Thánh

Chùa Diên Linh Phúc Thánh còn gọi là chùa Phúc Thánh hay chùa Thiên Tạo, ở trên núi Ngọc Phác, hương Quế Phong, nay là xã Hương Nộn, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ. Chùa thờ bà Lê Thị Lan Xuân, cháu 5 đời của vua Lê Đại Hành, vợ thứ 4 của vua Lý Thần Tông.

Chùa có lối kiến trúc gỗ cổ kính toàn bằng gỗ chò chỉ, chùa do vua Lý Anh Tông cấp gỗ, ngói, tiền bạc cho Phụng Thánh phu nhân Lê Thị Lan Xuân cất dựng năm 1145. Bà tu hành và mất tại đây năm 1171, mộ táng ở phía tây chùa, hiện còn bia mộ “Phụng Thánh phu nhân Lê thị mộ chí” (soạn khoảng năm 1174), trên điện chùa hiện còn tượng thờ bà, gọi là tượng Thánh Mẫu.

Tương truyền, thời xưa qua một đêm ầm ầm mưa gió, sáng ra thấy trên núi mọc lên ngôi chùa, do vậy còn gọi là chùa Thiên Tạo. Chùa làm bằng gỗ tốt, cột to đến 2 thước, dài 8 – 9 thước, kê trên đá xanh dày hàng thước, trên cột chạm trổ hoa văn hình cánh sen. Chùa Phúc Thánh là một ngôi chùa thời Lý hiếm hoi còn lại trên đất tỉnh Phú Thọ.

Chùa Diên Linh Phúc Thánh còn là nơi trụ trì của thiền sư Tô Minh Trí tức Thiền Trí thiền sư. Thiền sư mất năm Thiên Tư Gia Thuỵ 11 (1196), là thế hệ thứ 11 của thiền phái Vô Ngôn Thông. Đệ tử của Tô Minh Trí là Nguyễn Quảng Nghiêm cũng từng tu hành và thụ pháp chứng quả tại chùa này. Chùa Diên Linh Phúc Thánh là một trong số ít ngôi chùa thời Lý còn lại tới nay.

 vietnamnay.com nhung-diem-du-lich-tai-phu-tho-default

5. Đầm Ao Châu

Đầm Ao Châu nằm trên địa bàn thị trấn Hạ Hòa và các xã Y Sơn, Ấm Hạ và Phụ Khánh thuộc huyện Hạ Hoà, tỉnh Phú Thọ, nằm bên tả ngạn sông Hồng. Đầm Ao Châu được coi là một Hạ Long trên đất Phú Thọ, có diện tích mặt nước khoảng 2km² và có tới khoảng 100 hòn đảo lớn nhỏ được bao phủ một thảm thực vật đa loài dầy đặc và phong phú, đỉnh cao nhất cao tới 177m so với mặt biển (so với mặt nước hồ chỉ cao khoảng 30m), cùng với 99 ngách nước đan cài vào các khe núi. Đáng chú ý là mực nước trong hồ luôn có độ sâu khoảng 3m, có nơi sâu tới 35m và quanh năm không bị cạn. Nhờ vậy, mặt nước Ao Châu trong xanh, không bị ô nhiễm và có nhiều thủy tộc sinh sống: giải, rùa vàng, ba ba... Đặc biệt, nhân dân địa phương còn trồng nhiều loại cây ăn quả như: mít, bưởi, nhãn, vải, khế... khiến cho Ao Châu càng trở nên hấp dẫn.

Giữa đầm Ao Châu có một trại giam các phạm nhân, hiện nay chỉ còn vài chục phạm nhân, trước kia lưu giữ khoảng một ngàn phạm nhân, cơ sở sắp chuyển giao cho tỉnh khai thác du lịch.

Khách đi thuyền còn được ghé thăm Đài thờ để thờ các bậc anh linh với tấm đại tự "Từ hàng quảng tế" (ý nghĩa: con thuyền từ luôn tế độ rộng rãi cho con người và các sinh linh thoát khỏi những cái xấu và được tốt đẹp hơn). Trong đền có câu đối: "Quảng đại độ sinh siêu khổ ải, Từ bi giáo dưỡng thoát mê tân" (ý nghĩa: Rộng lượng độ cho mọi người và mọi sinh linh thoát khỏi bể khổ, tế độ giúp đỡ mọi người và mọi sinh linh thoát khỏi biển khổ; Lòng thương xót của các bậc anh linh dạy dỗ cho mọi người thoát khỏi bến mê sang bờ giác). Quả đồi chọn để xây đài có thế đất đẹp về phong thủy: hai bên có các dải đồi khác, trước mặt có bình phong và có 5 cửa nước tụ về hợp lại, xa xa về phía sau có dãy núi cao.

Ao Châu có điều kiện rất thuận lợi để phát triển thành khu du lịch sinh thái với các loại hình du lịch như: nghỉ dưỡng, bơi thuyền, câu cá, leo núi. Đây là một tiềm năng du lịch hấp dẫn và đầy triển vọng của huyện Hạ Hòa. Đến Hạ Hòa bạn còn có thể thăm khu du lịch sinh thái Ao Giời - Suối Tiên (cách 15 km) và Đền Mẫu Âu Cơ (cách 10 km) cùng nằm bên hữu ngạn sông Hồng.

Du khách có thể đi bằng đường bộ, đường sắt hoặc đường thuỷ tới Ao Châu đều thuận lợi. Theo đường sắt, Ao Châu nằm trên tuyến đường Hà Nội - Lào Cai. Theo đường bộ, thắng cảnh này nằm trên trục quốc lộ số 2 nối thủ đô Hà Nội với các tỉnh phía Tây Bắc. Ao Châu cách thị xã Phú Thọ 50km, cách thành phố Việt Trì 70km. Trên các bản đồ du lịch của Việt Nam đều có ghi địa danh du lịch Đầm Ao Châu.

 vietnamnay.com nhung-diem-du-lich-tai-phu-tho-default

6. Vườn Quốc gia Xuân Sơn

Vườn quốc gia Xuân Sơn nằm trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ. Với diện tích vùng đệm 18.369 ha, trong đó diện tích vùng lõi là 15.048 ha khu vực bảo vệ nghiêm ngặt là 11.148 ha, phân khu phục hồi sinh thái kết hợp bảo tồn di tích lịch sử: 3.000 ha phân khu hành chính, dịch vụ: 900 ha. Điểm đặc trưng của Xuân Sơn là vườn quốc gia duy nhất có rừng nguyên sinh trên núi đá vôi (2.432 ha). Xuân Sơn được đánh giá là rừng có đa dạng sinh thái phong phú, đa dạng sinh học cao, đa dạng địa hình kiến tạo nên đa dạng cảnh quan. Có 1.179 loài thực vật có mạch thuộc 650 chi và 175 họ, trong đó có 52 loài thuộc ngành Quyết và ngành Hạt trần. Có 91 loài cá, 75 loài bò sát và lưỡng cư, 241 loài chim, 76 loài thú.

Nằm trong khu vực giao tiếp của hai luồng thực vật Mã Lai và Hoa Nam, hệ thực vật ở Xuân Sơn có các loài re, dẻ, sồi và mộc lan chiếm ưu thế. Ngoài ra, ở Xuân Sơn còn có các loài tiêu biểu cho khu vực Tây Bắc như táu muối, táu lá duối, sao mặt quỷ và chò chỉ, chò vảy, nghiến, dồi, vầu đắng, kim giao (rừng chò chỉ ở Xuân Sơn là một trong những rừng chò chỉ đẹp và giàu nhất miền Bắc). Xuân Sơn còn là kho giống bản địa, kho cây thuốc khổng lồ, đặc biệt là cây rau sắng mọc tự nhiên có mật độ cao nhất miền Bắc.

vietnamnay.com nhung-diem-du-lich-tai-phu-tho-default

VIETNAMNAY.COM