Những điểm du lịch tại Phú Yên

(Thứ 5, 27/03/2014 - 15:00)

Tháp Nhạn

Tháp Nhạn nằm ngay trong thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên, gần quốc lộ I. Tháp chưa có một tư liệu nào nói rõ ngày tháng năm xây dựng nhưng qua nghiên cứu thực tế di tích ta sẽ có một tài liệu về dân tộc Chàm như Tháp PohNaGa ở Nha Trang, thì ta khẳng định chắc chắn đây cũng là một di tích kiến trúc nghệ thuật của người Chàm từ thế kỷ thứ II trở về trước.

Tháp Nhạn được xây dựng trên một khu đất tương đối bằng phẳng gần đỉnh núi. Cấu trúc của tháp hình tứ giác. Các cạnh không được thể hiện giống nhau mà có sai khác chút ít. Cũng như tháp PohNaGa ở Nha Trang, tháp Nhạn cũng dược xây dựng theo hình thức tầng cao, tháp Nhạn ở Tuy Hòa có 4 tầng càng lên cao càng thu nhỏ lại so với tầng dưới nhưng vẫn theo phong cách tầng dưới.

Kiến trúc tháp Nhạn có cùng phong cách kỹ thuật như các tháp Chàm PohNaGar Nha Trang Thuận Hải... và nói chung đã đạt đến đỉnh cao của nghệ thuật kiến trúc. Cái đẹp của tháp là tuy xây dựng cao và đồ sộ như thế nhưng càng đến gần càng nhìn thấy cái đẹp của nó hài hòa, tinh xảo. Đó là công trình kiến trúc nghệ thuật có giá trị lịch sử cao của người Chàm xưa. Ngày nay chúng ta phải có trách nhiệm bảo quản tu sửa, phục chế di tích đã bảo tồn cho mai sau kế thừa nền văn hóa cổ xưa của dân tộc.

vietnamnay.com nhung-diem-du-lich-tai-phu-yen-default 

Thành Hồ

Thành Hồ nay thuộc thị trấn Phú Hòa, huyện Phú Hòa, cách TP. Tuy Hòa 13km về phía Tây theo quốc lộ 25, là một di tích kiến trúc quân sự và đô thị của người Chăm, hình thành từ thế kỷ VII.

Thành Hồ được xây dựng bên bờ phía Bắc sông Đà Rằng, với cấu trúc hình tứ giác. Hiện trạng bờ thành phía Đông dài 785m, phía Bắc dài 742m, phía Nam bị sông xói lở chỉ còn lại 250m, phía Tây dựa vào núi Hòn Mốc. Các bờ thành cao từ 3-5m, chân bờ thành rộng từ 20-30m. Qua khai quật khảo cổ đã phát hiện nhiều dấu tích kiến trúc và hiện vật. Các hố khai quật hiện được bảo vệ nguyên trạng để phục vụ khách tham quan, nghiên cứu.

Thành Hồ được Bộ Văn hóa Thông tin công nhận là Di tích khảo cổ quốc gia năm 2005.

Chùa Đá Trắng

Chùa toạ lạc trên núi Bạch Thạch thuộc xã An Dân, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên, cách trung tâm thành phố Tuy Hòa khoảng 35km.

Đặc điểm: Chùa nằm trên núi, giữa một vùng toàn đá trắng nên còn gọi là chùa Đá Trắng hay chùa Bạch Thạch.

Được xây dựng từ năm 1797, chùa Đá Trắng nằm ở độ cao gần 100m so với mặt nước biển. Lưng chùa hướng về phía bắc dựa vào dãy núi Xuân Đài. Mặt trước chùa hướng về phía nam, nhìn ra con sông Cái (sông Ngân Sơn) và sông Nhân Mỹ. Đứng ở sân chùa có thể nhìn bao quát cả một vùng sông, núi xanh biếc tuyệt vời.

Chùa có tổng diện tích khoảng 5.000m². Phía tây chùa là nơi xây dựng tháp thờ các vị hòa thượng khai sáng và trụ trì. Xung quanh chùa là vườn xoài rất nổi tiếng, đã đi vào thơ ca Phú Yên như là một sản phẩm rất đặc biệt “Xoài Đá Trắng, Sắn Phường Lụa”. Dưới triều nhà Nguyễn, hàng năm đến vụ xoài người ta thu hoạch chuyển về kinh dâng Vua nên xoài Đá Trắng còn có tên là xoài Ngự, xoài Tiến.

Chùa Đá Trắng được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia năm 1997.

 vietnamnay.com nhung-diem-du-lich-tai-phu-yen-default

Chùa Bảo Tịnh

Chùa tọa lạc ở số 174 đường Phan Đình Phùng, phường 2, thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên. Chùa thuộc hệ phái Bắc tông. Chùa do Thiền sư Liễu Quán khai sơn vào cuối thế kỷ XVII. Chùa đã được trùng tu nhiều lần. Ngôi chùa hiện nay được xây dựng vào năm 1962 trên diện tích đất 20.733 m2. Vào năm 1997, chùa xây cụm tượng đức Phật Thích Ca lộ thiên gồm: tượng Đản sanh, tượng Xuất gia, tượng Thành đạo, tượng Thuyết pháp và tượng Niết bàn. Bên phải chùa, có đài Bồ tát Quan Thế Âm giữa hồ sen, phía sau là tháp Hòa thượng Phúc Hộ.

Chùa hiện đặt văn phòng Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Phú Yên. Chùa là nơi đón tiếp nhiều du khách, tăng ni, Phật tử đến tham quan, chiêm bái hằng ngày.

 vietnamnay.com nhung-diem-du-lich-tai-phu-yen-default

Mộ và đền thờ Lê Thành Phương

Nằm dưới chân đèo Quán Cau thuộc thôn Mỹ Phú, xã An Hiệp, huyện Tuy An. Ông Lê Thành Phương, một chí sĩ yêu nước thuộc phong trào Cần Vương chống Pháp năm 1885.

Ông là người đứng lên chiêu mộ khoảng 1.000 nghĩa quân chống Pháp, vây chiếm thành Phú Yên và làm chủ thành trong nhiều ngày. Sau đó Ông bị giặc Pháp bắt và hành hình ngày 28 tháng Giêng năm Đinh Hợi (1887) tại làng Bình Hoà, huyện Tuy An. Để ghi nhớ công lao và sự hy sinh cao cả của Ông, nhân dân địa phương đã lập đền thờ Ông vào năm 1971. Hàng năm vào ngày giỗ của ông, nhân dân địa phương tổ chức lễ hội dâng hương, tổ chức nhiều hoạt động văn hoá, văn nghệ tại đền để tưởng nhớ đến Ông. Lễ hội đã thu hút hàng ngàn khách phương xa đến tìm hiểu, tham quan. Ngày nay, mộ và đền thờ Lê Thành Phương được Bộ Văn hoá Thông tin công nhận là Di tích lịch sử cấp Quốc gia.

Mộ và đền thờ Lương Văn Chánh

Lương Văn Chánh là người Bắc Hà, dưới triều vua Lê Thế Tông được phong chức Thiên Vũ vệ Đô chỉ huy sứ. Năm Mậu Dần - 1578, Lương Văn Chánh được chúa Nguyễn Hoàng cử vào ổn định vùng đất từ đèo Cù Mông đến đèo Cả. Nhờ có công lớn, ông được thăng chức Đặc tiến Phụ quốc Thượng tướng quân, sau làm Trấn Biên quan. Sau đó ông chiêu tập lưu dân vùng Thanh - Nghệ, Thuận Hoá và các nơi khác đến khai phá đất hoang, kết lập gia cư, làng mạc ở vùng Cù Mông, Bà Đài và dọc theo sông Đà Rằng. Ông đem kinh nghiệm khẩn hoang vào áp dụng ở Phú Yên, cùng với người dân làm cho vùng đất này trở nên trù phú, làng xóm dần được hình thành.

Đây là cơ sở để chúa Nguyễn lập ra phủ Phú Yên vào năm 1611. Ông Lương Văn Chánh qua đời ngày 19 tháng Chín năm Tân Hợi 1611. Mộ Lương Văn Chánh nằm trên một gò cao, quay mặt ra phía sông Bến Lội, hướng về núi Chóp Chài.Đền thờ Lương Văn Chánh nằm ở địa hình thông thoáng, phía trước là sông Bến Lội, phía sau là núi Cấm, núi Ơn, núi Ó. Để tưởng nhớ người có công lao to lớn đối với vùng đất Phú Yên, vào ngày mùng 6 tháng 2 và ngày 19 tháng 9 âm lịch hằng năm, Phú Yên tổ chức Lễ hội Đền thờ Lương Văn Chánh với sự tham gia của đông đảo nhân dân và thu hút nhiều du khách đến tham quan tìm hiểu. Di tích khu Mộ và Đền thờ Lương Văn Chánh là Di tích lịch sử cấp Quốc gia.

Núi Đá Bia

Núi Đá Bia thuộc xã Hòa Tâm, huyện Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên, nằm dọc quốc lộ 1A trên dãy núi Đèo Cả, cách thành phố Tuy hòa 23km về phía Nam. Vào năm 1471 vua Lê Thánh Tông sau khi thu phục kinh đô Chà Màn đã qua đây khắc chữ lên mặt đá làm bia phân định ranh giới Đại Việt - Chiêm Thành.

Núi có độ cao 706m, phía đông liền với hòn Bà sát biển, chân núi phía tây là quốc lộ 1A, phía bắc liền với núi Đông Sơn, chân núi phía nam giáp Vũng Rô. Sườn núi Đá Bia rất dốc với nhiều tảng đá chồng chất lên nhau, cây cối um tùm, đường lên đỉnh khá vất vả. Trên đó một khối đá cao lớn gọi là Đá Bia. Tùy mỗi góc nhìn có thể thấy Đá Bia với những dáng vóc khác nhau. Tại đỉnh núi có độ dốc cao, thấy Đá Bia giống như con sư tử nằm xuôi theo sườn. Ở ngã ba Hảo Sơn - Đập Hàn nhìn lên, Đá Bia hao hao như tháp Nhạn. Từ Bãi Xép - Bãi Bàng (xã Hòa Tâm) trông vào, Đá Bia giống như người ngồi. Tại trường Hòa Tâm nhìn Đá Bia giống như một ông Phật đứng, cũng có thể nói là nhà sư đang xuống núi. Dưới chân núi có Bãi Tiên.

Trong Phủ biên tạp lục, Lê Quí Đôn viết: “Núi Đá Bia ở Phú Yên là chỗ tiền triều phân địa giới với Chiêm Thành, núi đến rất xa, tự đầu nguồn liên lạc đến bờ biển. Núi này cao hơn núi khác. Khi Thánh Tông đánh được Chiêm Thành lấy đất này vào xứ Quảng Nam, lập dòng dõi Chiêm Thành cũ, phong cho từ đất ấy trở về phía tây, tạc đỉnh núi lập bia làm địa giới, lưng xoay về phía bắc, mặt về phía nam, lâu ngày chữ đã mòn mất”.

Sách Đại Nam nhất thống chí viết: “Xét sách thủy lục trình chí của Trần Công Hiến có đoạn chép rằng: Núi này có một chi chạy đến biển, chia hai dòng nước, cỏ cây cũng phân rẽ, có một hòn đá lớn quay đầu hướng đông như hình người. Khi vua Lê Thánh Tông đi đánh Chiêm Thành qua núi ấy, bùi ngùi than thở rằng: “Từ lúc trời đất sơ khai đã phân ranh giới, vì nghịch đạo trời nên phải chịu họa trời”. Nhân đó vua khiến chạm chữ trên đáù.

Việc vua Lê Thánh Tông có khắc chữ trên núi Đá Bia hay không ? nhân dân vẫn xem đó là một huyền thoại, đánh dấu bước ngoặc lịch sử của vùng đất Phú Yên. Vì trong Đại Việt sử ký toàn thư có một đoạn nhật ký ghi cuộc nam chinh của vua như sau: “Ngày mùng một tháng 3 năm Tân Mão hạ thành Chà Bàn, ngày mồng 2 đã xuống chiếu lui quân”. Năm 1937, có cuộc khảo sát núi Đá Bia của tri phủ Tuy Hòa lúc ấy là Nguyễn Văn Thơ. Những năm gần đây có các cuộc khảo sát của thanh niên, sinh viên Phú Yên, họ cũng không tìm được một dấu tích nào cả.

 vietnamnay.com nhung-diem-du-lich-tai-phu-yen-default

Khu bảo tồn thiên nhiên Krông Trai

Khu bảo tồn thiên nhiên Krông Trai thuộc địa phận hai xã Krông Trai và Krông Pa, huyện Sơn Hòa, cách thành phố Tuy Hòa 80km theo trục đường quốc lộ 25.

Đây là nơi có hệ sinh thái chuyển tiếp từ Tây sang Đông của dãy Trường Sơn nên hệ động thực vật ở đây phong phú đa dạng.

Khu rừng cấm Krông Trai rộng khoảng 22 290ha. Theo thống kê Krông Trai có khoảng 236 loài thực vật, 50 loài thú, 182 loài chim và 22 loài bò sát, trong số đó có nhiều loài động và thực vật quí hiếm có giá trị cao cho nghiên cứu khoa học, tham quan tìm hiểu.

Khu bảo tồn thiên nhiên Krông Trai còn là nơi bảo tồn các văn hóa truyền thống mang đậm bản sắc của các đồng bào dân tộc ít người như đồng bào Ê Đê, Ba Na với các lễ hội: đâm trâu, lễ bỏ mả, lễ hội mùa, kể khan, nghệ thuật nhà mồ.

Với tài nguyên thiên nhiên phong phú, điều kiện ví trí thuận lợi kết hợp với văn hóa truyền thống, Khu bảo tồn thiên nhiên Krông Trai thuận lợi cho việc phát triển du lịch sinh thái, là nơi thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước. 

Đầm Ô Loan

Ô Loan là tên một đầm ở Phú Yên, đây là một thắng cảnh cấp quốc gia của Việt Nam, một danh lam tiêu biểu của tỉnh. Đầm Ô Loan là một đầm nước lợ nằm về phía Đông ven quốc lộ 1A, dưới chân đèo Quán Cau. Đầm nằm về phía Nam thị trấn Chí Thạnh, huyện Tuy An, tỉnh Phú yên. Đầm rộng hơn 17.5 km² với độ sâu trung bình 1,2 đến 1,4 mét; mùa mưa có thể sâu tới 3 mét. Sông Cái và một số sông nhỏ cấp nước ngọt cho đầm. Một lạch nhỏ nối đầm với biển. Bao bọc quanh đầm là núi Đồng Cháy, núi Cẩm và cồn An Hải. Trong đầm có nhiều loại hản sản quý như cá mú, sò huyết, ghẹ, ...

 vietnamnay.com nhung-diem-du-lich-tai-phu-yen-default

Ghềnh Đá Đĩa

Gành thường là những bờ đá nằm sát bờ sông hay bờ biển. Ở dọc ven biển miền Trung có rất nhiều gành đá, song có lẽ độc đáo và đẹp vào bậc nhất phải kể đến gành Đá Đĩa thuộc thôn 6, xã An Ninh Đông, huyện Tuy An. Đây thực sự là một thắng cảnh hiếm thấy của thiên nhiên.

Tên gọi gành Đá Đĩa phần nào đã nói lên đặc điểm của gành này. Đá ở đây được dựng đứng theo từng cột liền khít nhau, đều tăm tắp. Các cột đá có tiết diện hình lục giác hoặc hình tròn giống như cái đĩa đựng thức ăn. Do đặc điểm này mới có tên là gành Đá Đĩa.

Theo nghiên cứu bước đầu của các nhà địa chất thuộc Đoàn địa chất 703 thì Đá Đĩa là loại đá bazan, được hình thành trong quá trình hoạt động của núi lửa vùng cao nguyên Vân Hòa (Sơn Hòa) cách vị trí gành Đá Đĩa hiện nay khoảng 30km theo đường chim bay. Núi lửa này hoạt động cách nay khoảng gần 200 triệu năm, nham thạch phun từ miệng núi lửa ra sát biển, bất ngờ gặp nước biển lạnh nên lập tức bị đông cứng lại, đồng thời xảy ra hiện tượng ứng lưu, tạo sự rạn nứt toàn bộ khối thạch khổng lồ. Đá bị nứt theo mạch dọc tạo thành những cột thẳng đứng hoặc xiên ngang, đồng thời lại có những đường nứt ngang cắt các cột đá thành nhiều khúc.

Gành Đá Đĩa có chiều rộng 50m và trải dài hơn 2.000m. Cạnh gành có một bãi cát hình lưỡi liềm, dài khoảng 3km, cát ở đây trắng, sạch và mịn, là bãi tắm rất tốt.

Gành Đá Đĩa nửa nổi nửa chìm trong sóng biển, bọt sóng trong suốt quanh năm, sóng vỗ lên mài dũa cho đá một màu đen huyền, có những chỗ in dấu thời gian hằn xuống lốm đốm như tổ ong.

Giữa gành là một lõm trũng, nước đọng thành từng vũng. Xung quanh vũng, đá dựng tầng tầng, ngồi ở đây tựa lưng vào đá, để tâm hồn thư thái mà ngắm từ trời cao lồng lộng đến biển rộng mênh mông. Nắng hồng, gió mát hòa với tiếng sóng vỗ nhịp đều, trong khung cảnh ấy lòng ai không xao động.

 vietnamnay.com nhung-diem-du-lich-tai-phu-yen-default

Vũng Rô

Vũng Rô là một vịnh nhỏ nhưng xinh đẹp thuộc xã Hòa Xuân Nam, huyện Đông Hòa, tỉnh Phú Yên, nằm ngay sát rìa dãy núi Đèo Cả.

Nhìn trên bản đồ Phú Yên, ở góc đông nam có một bán đảo hình dáng như đầu con chim với chiếc mỏ nhọn. Bán đảo ấy được hình thành bởi núi Vũng Rô làm cho bờ biển cao và dốc, ghềnh đá ngổn ngang tạo ra nhiều mũi, phía đông có mũi Mao, mũi Ba, phía nam có mũi La. Các bán đảo này ôm lấy Vũng Rô, tạo nơi đây thành một cảng biển tốt, để tàu thuyền neo đậu, tránh bão, đánh bắt cá.

Vũng Rô có cả thảy 12 bãi nhỏ: bãi Lách, bãi Mù U, bãi Ngài, bãi Chùa, bãi Chân Trâu, bãi Hồ, bãi Hàng, bãi Nhỏ, bãi Chính, bãi Bàng, bãi Lau, bãi Nhãn.

Phía nam Vũng Rô là hòn Nưa, cao 105m, có hình dáng giống như cây trụ chia đôi cánh cửa vào Vũng Rô. Sách Đại Nam nhất thống chí ghi là Trụ tự.

Từ năm 1964 đến đầu năm 1965, Vũng Rô được biết đến là một địa điểm  cung cấp đạn dược cho chiến trường. Vũng Rô được Nhà nước công nhận là Di tích Lịch sử - Văn hóa Quốc gia”.

vietnamnay.com nhung-diem-du-lich-tai-phu-yen-default

Hoàng Uyên - VIETNAMNAY.COM